Y diweddaraf ar Ffliw Ceffylau

Yn dilyn asesiad o’r wybodaeth ddiweddaraf ac ar ôl derbyn cyngor proffesiynol parthed ffliw ceffylau, bu i Gymdeithas Amaethyddol Frenhinol Cymru heddiw ystyried ystod o opsiynau gan gynnwys y posibilrwydd o ganslo adran y ceffylau yn y Sioe yn dilyn ein penderfyniad cychwynnol i argymell yn gryf y dylid brechu ceffylau.

Mae’r Gymdeithas wedi ystyried yn llawn lles anifeiliaid yng nghyd-destun yr hinsawdd cyfredol o ran ffliw ceffylau ac rydym erbyn hyn wedi penderfynu y bydd angen i holl geffylau sy’n bresennol yn y Sioe eleni fod wedi eu brechu’n briodol yn erbyn ffliw ceffylau. 

Bydd y Gymdeithas yn cyfathrebu’r penderfyniad yma i bob arddangoswr ceffylau ac y mae’n ymwybodol iawn o effaith y penderfyniad anodd hyn ar arddangoswyr .

Byddwn yn parhau i weithio gyda’n Swyddogion Milfeddygol Proffeisynol, Prif Swyddog Milfeddygol Cymru ac arddangoswyr i leihau’r posibilrwydd o ledu y clefydd yma.

Ffurflen ganslo ac ad-dalu

DATGANIAD FFLIW CEFFYLAU


Gofyniad brechu

Mae'r gymdeithas yn disgwyl i bob ceffyl fydd yn cystadlu fod â chofnod brechiad ffliw ceffylau cyfredol. Rhaid iddynt fod wedi derbyn dau frechiad cychwynnol sy'n cael eu rhoi dim llai na 21 diwrnod a dim mwy na 92 diwrnod oddi wrth ei gilydd.

Os oes digon o amser wedi mynd heibio rhaid i'r ceffyl fydd yn cystadlu fod wedi derbyn brechiad atgyfnerthu hefyd, sy'n cael ei roi dim llai na 150 diwrnod a dim mwy na 215 diwrnod ar ôl ail elfen y brechiad cychwynnol, a brechiadau atgyfnerthu pellach o fewn ysbeidiau o ddim mwy na blwyddyn oddi wrth ei gilydd. Rhaid i'r un o'r brechiadau beidio â bod wedi'i roi ar ddiwrnod y mynediad i faes y sioe nag ar unrhyw un o'r chwe diwrnod cyn mynediad i faes y sioe.

Sylwer: Y ddau frechiad cychwynnol yw'r gofynion lleiaf, yn ogystal â saith diwrnod cyn mynediad i faes y sioe. Rhaid i ebolion chwe mis oed neu hŷn gwrdd â'r gofyniad brechiadau ffliw ceffylau lleiaf.


Cwestiynau Cyffredin

A gaf i ddod â fy ngheffyl i’r sioe os nad yw wedi’i frechu?
Na chewch.

Faint o frechiadau sydd angen i fy ngheffyl fod wedi’u cael cyn y caf ddod i’r sioe?
Mae’r gymdeithas yn disgwyl i bob ceffyl fydd yn cystadlu fod â chofnod brechiad ffliw ceffylau cyfredol. Rhaid iddynt fod wedi derbyn dau frechiad cychwynnol sy'n cael eu rhoi dim llai na 21 diwrnod a dim mwy na 92 diwrnod oddi wrth ei gilydd.

Os oes digon o amser wedi mynd heibio rhaid i'r ceffyl fydd yn cystadlu fod wedi derbyn brechiad atgyfnerthu hefyd, sy'n cael ei roi dim llai na 150 diwrnod a dim mwy na 215 diwrnod ar ôl ail elfen y brechiad cychwynnol, a brechiadau atgyfnerthu pellach o fewn ysbeidiau o ddim mwy na blwyddyn oddi wrth ei gilydd. Rhaid i'r un o'r brechiadau beidio â bod wedi'i roi ar ddiwrnod y mynediad i faes y sioe nag ar unrhyw un o'r chwe diwrnod cyn mynediad i faes y sioe.

Sylwer: Y ddau frechiad cychwynnol yw'r gofynion lleiaf, yn ogystal â saith diwrnod cyn mynediad i faes y sioe. Rhaid i ebolion chwe mis oed neu hŷn gwrdd â'r gofyniad brechiadau ffliw ceffylau lleiaf.

Beth sy’n digwydd os nad yw fy ngheffyl wedi cael y brechiadau gofynnol?
Yn anffodus, bydd yn rhaid ichi dynnu’ch ceffyl yn ôl o Sioe Frenhinol Cymru eleni.

A fyddaf yn cael ad-daliad?
Byddwch, os ydych wedi gorfod tynnu’ch ceffyl yn ôl oherwydd y ffliw ceffylau, byddwch â hawl i ad-daliad. I hawlio’r ad-daliad, rhaid ichi lenwi a dychwelyd y ffurflen ganslo erbyn 19 Gorffennaf. Bydd y ffurflen hon wedi’i hamgáu gyda’ch pecynnau arddangoswr a gellir ei lawrlwytho o’n gwefan: www.cafc.cymru

Beth am bob un o’m pasys?
Fel arwydd o ewyllys da, bydd y gymdeithas yn caniatáu ichi gadw pob un o’ch pasys fel eich bod yn dal i allu mwynhau’r sioe. Os ydych yn dod â cherbyd a/neu garafan i faes y sioe, gofynnir ichi barcio/aros am ba bynnag hyd amser y mae’ch pas yn ei ganiatáu yn unig os gwelwch yn dda. Byddir yn rhoi blaenoriaeth i gerbydau/trelars sy’n cynnwys anifeiliaid.

Rwyf yn dod â cheffylau sydd wedi’u brechu; a fyddaf yn cael blaenoriaeth dros gerbydau/trelars gwag wrth ddod i mewn i faes y sioe?
Byddwch, byddwn yn sicrhau bod unrhyw gerbydau/trelars sy’n cynnwys anifeiliaid yn dod i mewn i faes y sioe gyntaf.

Sut fyddwch chi’n archwilio’r pasborts ceffylau a’r cofnodion brechu?
Bydd tîm o filfeddygon cymwysedig a gweithwyr iechyd anifeiliaid proffesiynol, yn cael eu cynorthwyo gan stiwardiaid a staff y gymdeithas, yn archwilio'r holl basborts a gwaith papur yn drwyadl. Byddir yn gwneud pob ymdrech i sicrhau boddogfennau yn ddilys ac yn cyfateb i'r anifeiliaid a gofrestrwyd ar gyfer y sioe drwy sganio microsglodion a thrwy archwilio'r anifeiliaid â'r llygad, ble mae angen.

Bydd yr archwiliadau hyn yn digwydd:

- tra bydd y cerbydau'n aros i ddod i mewn i faes y sioe
- yn yr ardal ddal (Gogledd 2)
- ym mhob mynedfa
- fel haparchwiliadau ychwanegol trwy gydol yr amser y mae'r sioe'n para
- ac ar holl enillwyr dosbarthiadau

Gofynnwn ichi ganiatáu fwy o amser pan fyddwch yn cyrraedd maes y sioe os gwelwch yn dda i wneud lwfans ar gyfer y broses archwilio yma.

Bydd unrhyw anifeiliaid y gwelir nad oes ganddynt y dogfennau neu'r cofnodion brechu cywir a chyfatebol yn cael eu troi ymaith ac ni fyddir yn caniatáu iddynt ddod i mewn i faes y sioe. Fe all arddangoswyr y canfyddir eu bod yn defnyddio dogfennau ffug fod yn agored i gamau disgyblu ac erlyniad troseddol.

Mae fy ngheffyl wedi’i frechu, ond mae Ffliw Ceffylau ar geffyl yn ein hiard, a gaf i ddal i ddod i’r  sioe er gwaethaf hynny?
Na chewch, ni ddylai ceffylau o iardiau/llefydd ble mae Ffliw Ceffylau wedi’i amau/gadarnhau deithio i’r sioe.

Mae fy ngheffyl wedi’i frechu, a yw’n ddiogel dod ag e’ i’r sioe?
Nid yw ffliw ceffylau yn glefyd hysbysadwy, ’does dim cyfyngiadau symud yn eu lle ac ni all byth fod gwarant 100% na all ceffyl, wedi’i frechu ai peidio, gael yr haint. Er hynny, ynghyd â gweithwyr iechyd anifeiliaid proffesiynol a’n timau bioddiogelwch, mae’r gymdeithas yn rhoi llawer o fesurau yn eu lle i helpu i leihau’r risgiau sy’n gysylltiedig â’r epidemig ffliw ceffylau.

Yn y pen draw, eich penderfyniad chi yw pa un ai i ddod â’ch ceffyl i Sioe Frenhinol Cymru, neu i unrhyw ddigwyddiad arall, ai peidio.

Os oes gennych unrhyw bryderon ynghylch iechyd eich ceffylau (gwres, tagiad, syrthni ac yn y blaen) yna ni ddylent deithio i’r sioe.

Dylai ceffylau sy’n dychwelyd o’r sioe gael eu harwahanu oddi wrth unrhyw geffylau eraill i gadw llygad arnynt am unrhyw arwyddion o salwch.

Os oes gennych bryderon pellach, trafodwch y rhain gyda’ch milfeddyg.

A oes unrhyw fesurau bioddiogelwch ychwanegol yn eu lle oherwydd y ffliw ceffylau?
Bydd yna staff ychwanegol yn diheintio stablau y gorau y gellir rhwng cystadleuwyr. Cyfrifoldeb y cystadleuwyr yw sicrhau bod y stabl wedi’i ddiheintio cyn i’w ceffyl ddod i mewn.

Yn ystod y sioe bydd tomenni tail yn cael eu clirio’n rheolaidd. Byddir yn gofyn i gystadleuwyr ddefnyddio mannau dynodedig i gael gwared â deunydd gorwedd sydd wedi’i ddefnyddio.

Byddem yn eich cynghori hefyd i;

- beidio â rhannu bwcedi dŵr a bwyd.
- ceisio osgoi gadael i’ch ceffylau bori yn y sioe.
- peidio â rhannu harneisiau a chyfrwyau.
- dylid ymdrechu i gyfyngu cyswllt â cheffylau eraill.

A fyddwch chi’n cyfyngu mynediad y cyhoedd i ardal y stablau?
Yn logistaidd nid ydym yn gallu cyfyngu’r cyhoedd rhag dod i ardal y stablau. Er hynny, byddwn yn gosod arwyddion ychwanegol ac yn dweud wrth ein hymwelwyr y dylent geisio osgoi’r ardal a chyfyngu eu cyswllt â’r anifeiliaid.

Paham na wnaethpwyd y penderfyniad i weithredu rheol brechlyn un unig yn gynharach?
Yn ôl ym mis Ebrill, pan gyhoeddwyd yr atodlenni, fe wnaeth y gymdeithas argymell yn gryf fod yr holl anifeiliaid fydd yn cystadlu i’w brechu’n iawn rhag ffliw ceffylau ac y dylai perchnogion ofyn cyngor eu milfeddygon eu hunain am fanylion y drefn frechu gywir. Cyhoeddwyd y datganiad hwn ar wefan y gymdeithas a’i anfon allan gyda phob atodlen at arddangoswyr posibl. Roedd y datganiad yn dweud yn glir hefyd y gallai’r canllawiau hyn gael eu newid.

Ar yr adeg pan oedd ceisiadau yn agored, roedd nifer yr achosion o ffliw ceffylau yn isel iawn.

Dim ond yn yr wythnosau diweddar y mae’r cynnydd yn yr achosion a gadarnhawyd a phatrwm y clefyd wrth iddo newid yn gyflym wedi dod yn amlwg, sy’n golygu ein bod wedi gorfod ailasesu ein sefyllfa ar y funud olaf.

Ar ôl ymgynghori â digwyddiadau eraill, ein cyfarwyddwyr, gweithwyr iechyd anifeiliaid proffesiynol, ein prif filfeddyg ein hunain a’r Prif Swyddog Milfeddygol (Cymru), roedd hwn yn benderfyniad a wnaethpwyd yn gyfan gwbl gyda lles yr anifeiliaid fel y brif flaenoriaeth.

Yn awr y bydd rhai pobl yn tynnu’n ôl o’r sioe, a fyddwch chi’n derbyn ceisiadau hwyr i lenwi’r bwlch yn y niferoedd?
Na, ni fyddwn yn derbyn unrhyw geisiadau pellach.

A wyf yn awr yn gallu archebu stablau ychwanegol yn y sioe?
Os ydych ar y rhestr aros i archebu stabl arall yn barod, byddir yn cysylltu â chi os a phryd y daw un ar gael.

A fydd tystysgrifau brechu’n cael eu gwneud yn orfodol yn y dyfodol?
Ar hyn o bryd rydym yn canolbwyntio ar sioe eleni. Er hynny, byddwn yn cael llawer o drafodaethau gyda’r holl randdeiliaid perthnasol i weld a oes angen addasu ein rheolau a’n rheoliadau ac amodau cystadlu ar gyfer digwyddiadau yn y dyfodol. Bydd unrhyw newidiadau’n cael eu cyfathrebu maes o law.


Ffurflen ganslo ac ad-dalu