Ffermwr rhagweithiol o Frycheiniog yn ennill Gwobr Goffa glodfawr John Gittins

14 Tachwedd 2017

Mae un o’r gwobrau mwyaf clodfawr yn amaethyddiaeth Cymru, Gwobr Goffa John Gittins am gyfraniad nodedig i ddiwydiant defaid Cymru, wedi’i hennill eleni gan Mr Richard Roderick o Sgethrog, Aberhonddu, Powys.

Mae Mr Roderick a’i deulu’n ffermio fferm gymysg o 650 erw gyda defaid (1100 o famogiaid a 260 o ŵyn benyw cyfnewid), bîff ac âr ym Mannau Brycheiniog.

Mae cylchred fridio’r ddiadell yn dechrau ym mis Medi gyda’r mamogiaid yn cael eu sganio  yn nechrau Rhagfyr, eu rhoi dan do a’u cneifio cyn y Nadolig. Mae’r system, sydd wedi’i datblygu i gadw’r mamogiaid dan do dros y gaeaf, yn anelu am y gost llafur a bwydo lleiaf posib.

Gwneir silwair o ansawdd uchel yn nechrau Mehefin bob blwyddyn a chaiff ei glampio mewn dau bwll, gyda phedwar wyneb, pob un yn gallu bwydo 250 o famogiaid. Ar ôl eu rhoi dan do, mae’r mamogiaid yn bwydo’u hunain o bob wyneb a symudir y bariau bwydo ymlaen o 10 cm y diwrnod, gan ganiatáu i un person fwydo 1,000 o famogiaid mewn 20 munud, heb ddefnyddio unrhyw beiriannau. 

Gwynne Davies, yn cynrychioli Cymdeithas Amaethyddol Frenhinol Cymru, Kevin Parry, o Gymdeithas Bridwyr y Defaid Miwl Cymreig a Llew Thomas, o Gymdeithas Ddefaid Cenedlaethol Cymru oedd panel y beirniaid ar gyfer y wobr unwaith eto.

Fe wnaeth y beirniaid y sylw fod ansawdd pob un o’r ymgeiswyr, fel bob amser, yn drawiadol iawn ac roedd y gorchwyl o ddewis enillydd cyffredinol yn her ddiddorol. “Ar ôl cyfweld yr ymgeiswyr a roed ar y rhestr fer fe wnaethom gytuno ar y cyd mai Mr Roderick ddylai fod yn enillydd eleni oherwydd ei ffyrdd arloesol o hyrwyddo Cig Oen Cymreig ac am ei gyfraniad at y diwydiant defaid.”

“Fel ffermwr gwybodus ac uchel ei barch, mae Mr Roderick yn rhannu ei arbenigedd ar ei system gynhyrchu fel mentor i Gynllun YESS Llywodraeth Cymru a Cyswllt Ffermio. 

“Mae’r fferm yn croesawu plant ysgolion cynradd i’r fferm bob blwyddyn hefyd, i ddysgu sut y caiff cig oen ei gynhyrchu o’r fferm i’r plât ac mae’r genhedlaeth nesaf o ffermwyr ifanc o ysgolion uwchradd lleol yn ymweld â’r fferm unwaith yr wythnos i wneud ochr ymarferol eu Diploma BTEC Lefel 2.

“Ynghyd â hyrwyddo ffermio i’r plant ysgol, fe wnaeth Mr Roderick argraff arnom trwy gynnal gwahanol ddigwyddiadau yn rheolaidd a gwneud y gorau o bob cyfle i hyrwyddo cynnyrch y fferm a rhan ffermio defaid yn gadarnhaol wrth gadw tirwedd brydferth Cymru.” ychwanegodd y beirniaid.

Mae Mr Roderick wedi ennill nifer o wobrau uchel eu proffil o’r blaen ac yn 2015 fe’i dyfarnwyd yn Ffermwr Defaid y Flwyddyn gan y Farmers Weekly.

Byddir yn cyflwyno’r wobr iddo ar ddydd Llun 27 Tachwedd yn Ffair Aeaf Frenhinol Cymru.