Medalau Hir-Wasanaeth CAFC i weithwyr fferm

4 Gorffennaf 2013

Bydd gweithiwr fferm 66 mlwydd oed o Geredigion sydd wedi bod yn gweithio ar y tir am 54 mlynedd yn derbyn Medal Hir-Wasanaeth Cymdeithas Amaethyddol Frenhinol Cymru yn nodi ei gamp yn Sioe Frenhinol Cymru eleni.

Mae Emyr Lloyd Jones, o Bow Street, Ceredigion, sydd wedi treulio ei oes weithio gyfan ar ddwy fferm gyfagos - 31 mlynedd gyda JH, RH & SP Morgan yn Llandre, Bow Street, a 23 mlynedd gyda Mr & Mrs W. Jones, Tŷ Hen, Llanrhystud - yn un o naw o weithwyr fferm a ffermydd stad a fydd yn derbyn y medalau i gydnabod hyd eu gwasanaeth i ffermio.  Rhyngddynt maent wedi treulio dros 370 o flynyddoedd yn gweithio yn y diwydiant.

Er bod Emyr Jones wedi bod yn weithiwr fferm am fwy nag unrhyw un o’r wyth arall sy’n derbyn y wobr, maent i gyd wedi bod yn gyflogedig mewn amaethyddiaeth, neu fusnes cysylltiedig, am o leiaf bedwar degawd.  Bu un o’r enillwyr medal, Patrick Sarsfield,  65 oed, o Bwlch, Y Feifod, Llangollen, gyda’r un cyflogwyr, Rob, Billy a’r diweddar Frank Best, o Plas yn Vivod, Llangollen, Sir Ddinbych, am 46 mlynedd.

Bu John Edward Rowlands, 64 oed, o Dal-y-bont, Y Trallwng, Powys, yn weithiwr amaethyddol am 49 mlynedd, y 40 mlynedd ddiwethaf gyda’r teulu Jones yn Buttington Old Hall, Tal-y-bont, a bu Dafydd Morris-Jones, 69, o Dŷ Croes, Ynys Môn, yn gweithio am 48 mlynedd i bedwar o wahanol gyflogwyr, yn cynnwys 37 mlynedd i’r diweddar Tecwyn Hughes yn Cleifiog Isaf, Y Fali, Ynys Môn.

Mae Cyril Johnson, saith deg dwy oed, o Riwabon, Wrecsam, yn un arall sy’n derbyn y Fedal Hir-Wasanaeth sydd wedi bod â dim ond un cyflogwr yn ystod ei oes weithio.  Bu ar staff Stad Wynnstay Syr Watkin Williams-Wynn, Llanelwy a Wrecsam, am 44 o flynyddoedd.     

Bu gweithiwr stad arall, Raymond Williams, o Gaernarfon, Gwynedd, gyda 46 mlynedd o wasanaeth, yn gweithio ar Stad y Faenol, Bangor, am 15 mlynedd ac mae wedi treulio 31 mlynedd arall yn gweithio yng Ngholeg Meirion-Dwyfor, Glynllifon, Caernarfon.

Mae William Arthur Balaam, o Bontllyfni, Caernarfon, wedi gweithio i Goleg Glynllifon a Choleg Meirion-Dwyfor hefyd, gan dreulio 20 mlynedd yn y ddau le i gwblhau 40 mlynedd o wasanaeth.

Bu Hugh Gareth Owen, o Langefni, Ynys Môn, yn weithiwr oes i Mona Tractors, Llangefni, am 45 mlynedd, ac mae gan Paul Rimmer, o Lanilar, Ceredigion, un arall o enillwyr y fedal, yrfa 45 mlynedd o wasanaeth mewn ffermio, y 40 mlynedd ddiwethaf gyda J.A. Griffiths ar Fferm Aberbrwynen, Llanfarian, Aberystwyth.

Dechreuwyd cynllun Medal Hir-Wasanaeth Sioe Frenhinol Cymru yn 1956 er mai’r cyntaf i dderbyn y wobr oedd tri o weithwyr Stad Doldowlod, Llandrindod, a dderbyniodd fedalau pan gynhaliwyd y sioe yn Abertawe yn 1949.  Yr adeg honno darparwyd y medalau gan Gymdeithas Amaethyddol Frenhinol Lloegr ac fe’u cyflwynwyd gan y Cadlywydd Montgomery.  Yn dilyn hynny teimlid y dylai Sioe Frenhinol Cymru fod â’i medal ei hun a 29 o enillwyr oedd y cyntaf i’w derbyn yn sioe 1956 yn Y Rhyl.